Dlaczego świnki morskie muszą otrzymywać witaminę C każdego dnia?
Jeśli jesteś opiekunem świnki morskiej, prawdopodobnie słyszałeś, że witamina C jest dla niej niezbędna. Ale czy wiesz, dlaczego? W przeciwieństwie do większości ssaków, świnki morskie nie potrafią samodzielnie syntetyzować witaminy C (kwasu askorbinowego). Oznacza to, że muszą otrzymywać ją codziennie z pożywieniem. Jej niedobór może prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych, a nawet zagrażać życiu zwierzęcia.
Dlaczego świnki morskie nie produkują witaminy C?
Większość ssaków wytwarza witaminę C w wątrobie z glukozy. Ostatnim etapem tego procesu jest działanie enzymu L-gulonolaktonooksydazy (L-gulonolactone oxidase, GULO).
U świnek morskich enzym ten jest nieaktywny lub całkowicie nieobecny. W efekcie organizm nie jest w stanie zakończyć syntezy kwasu askorbinowego i jest całkowicie uzależniony od jego dostarczania z dietą. Tę samą cechę mają również ludzie, małpy człekokształtne oraz niektóre gatunki nietoperzy i ptaków.
Mechanizm ten został opisany już w latach 50. XX wieku i do dziś pozostaje jednym z najlepiej poznanych przykładów utraty zdolności syntezy witaminy C u ssaków.
Dlaczego witamina C jest tak ważna?
Witamina C uczestniczy w wielu procesach zachodzących w organizmie. Przede wszystkim odpowiada za:
- prawidłową produkcję kolagenu,
- gojenie ran,
- utrzymanie zdrowych kości i stawów,
- prawidłowe funkcjonowanie naczyń krwionośnych,
- wspieranie odporności,
- ochronę komórek przed stresem oksydacyjnym.
Bez odpowiedniej ilości witaminy C organizm nie jest w stanie prawidłowo odbudowywać tkanek, co prowadzi do charakterystycznych objawów niedoboru.
Objawy niedoboru witaminy C u świnki morskiej
Pierwsze objawy mogą być bardzo subtelne. Opiekunowie najczęściej obserwują:
- spadek apetytu,
- apatię,
- utratę masy ciała,
- niechęć do poruszania się,
- bolesność stawów,
- kulawiznę,
- matową sierść,
- krwawienie dziąseł,
- problemy z zębami,
- trudności w gojeniu ran.
Długotrwały niedobór prowadzi do szkorbutu, choroby wynikającej z zaburzonej syntezy kolagenu. W ciężkich przypadkach może dochodzić do krwotoków wewnętrznych, osłabienia kości oraz wtórnych infekcji.
Ile witaminy C potrzebuje świnka morska?
Zapotrzebowanie zależy od wieku i stanu zdrowia zwierzęcia.
Najczęściej przyjmuje się następujące wartości:
- zdrowa dorosła świnka: około 10 mg/kg masy ciała dziennie,
- ciężarne i karmiące samice: około 30 mg/kg dziennie,
- zwierzęta chore lub w okresie rekonwalescencji mogą wymagać znacznie większych ilości, zgodnie z zaleceniem lekarza weterynarii.
Najlepsze źródła witaminy C
Najlepiej dostarczać witaminę C w naturalny sposób poprzez codzienną dietę.
Do produktów bogatych w witaminę C należą:
- czerwona papryka,
- zielona papryka,
- jarmuż,
- liście mniszka lekarskiego,
- natka pietruszki (w umiarkowanych ilościach),
- świeże zioła.
Właśnie te surowce znajdziecie w naszym pokarmie dla świnek morskich Futrzaki&spółka.
Jak przechowywać karmę?
Mało kto wie, że nawet najlepsza karma z dodatkiem witaminy C z czasem traci swoje właściwości.
Badania pokazują, że podczas przechowywania w temperaturze pokojowej znaczna część witaminy C może ulec rozkładowi w ciągu około 90 dni. Dlatego warto:
- kupować mniejsze opakowania,
- przechowywać karmę w szczelnym pojemniku,
- chronić ją przed światłem, wilgocią i wysoką temperaturą.
Podsumowanie
Świnki morskie należą do nielicznych ssaków, które nie potrafią samodzielnie wytwarzać witaminy C. Jej codzienne dostarczanie jest niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania organizmu i zapobiegania groźnym chorobom, takim jak szkorbut.
Regularne podawanie świeżych warzyw bogatych w witaminę C, odpowiednio przechowywana karma oraz szybka reakcja na pierwsze objawy niedoboru to podstawy prawidłowej opieki nad każdym kawiowym pupilem.
Źródła naukowe:
- Burns JJ. Missing Step in Man, Monkey and Guinea Pig Required for the Biosynthesis of L-Ascorbic Acid. Nature. 1957.
- Odumosu A, Wilson CWM. Metabolic Availability of Vitamin C in the Guinea-pig. Nature. 1973.
- National Research Council. Nutrient Requirements of Laboratory Animals – Nutrient Requirements of the Guinea Pig. National Academies Press.
- Pignon C, Mans C. Hypovitaminosis C in Guinea Pigs. Veterinary Clinics of North America: Exotic Animal Practice.
- Percy DH, Barthold SW. Biology and Diseases of Guinea Pigs. Laboratory Animal Medicine.